|
| |
Het paard van Troje. Zo kun je de wereld van therapie, coaching en training met
paarden beschouwen. Als leek heb je geen idee wat je binnen haalt. Het is
belangrijk dat daar verandering in komt. Ik wilde als afstudeerproject voor
toegepaste psychologie een onderzoek doen naar de kwaliteit van het gebodene.
Dat bleek een stap te ver. Er was namelijk helemaal niet duidelijk wat zich op
dit gebied afspeelt in Nederland. Dat heb ik in kaart gebracht in opdracht van
Stichting Aaizoo, dat staat voor ‘Animal Assisted Interventions in Onderzoek en
Onderwijs’.
Er
zijn zo’n driehonderd bedrijven in Nederland die ‘paardondersteunde
interventies’ aanbieden. Er is sprake van wildgroei. Het aanbod is vooral
explosief gestegen sinds 2007. Therapie met paarden is al sinds de jaren
negentig in zwang, maar coaching en managementtrainingen, waarbij paarden worden
ingezet, zijn typisch iets van de laatste jaren. Je ziet dat momenteel allerlei
vormen van coaching populair zijn. De tijd is er rijp voor. Personeelsbeleid is
steeds meer gericht op het ontwikkelen van talenten. Een leven lang leren,
coachend leiderschap, allemaal kreten van nu. Komt nog bij dat steeds meer
mensen die hobbymatig met paarden bezig zijn naar iets zoeken om daar hun beroep
van te maken. Er zijn steeds meer mensen met paarden. En je ziet dat
paardenbedrijven door de crisis gedwongen zijn neveninkomsten te zoeken.
Niet inzichtelijk
Uit mijn onderzoek bleek dat 33 procent alleen een diploma heeft op gebied van
de menskant. Die zijn bijvoorbeeld psycholoog of maatschappelijk werker. Maar ze
hebben geen erkende paardenopleiding. Dus hun expertise met paarden is voor een
leek niet inzichtelijk. Ik heb jarenlang ervaring met het verzorgen van
praktijktrainingen met paarden. Daardoor weet ik dat mensen die geen ervaring
hebben met paarden in hun onwetendheid dingen kunnen doen die gevaarlijke
situaties opleveren. Een touw door hun hand laten trekken of echt riskante
acties, waardoor een paard schrikt. Als aanbieder van paardondersteunde
interventies moet je dat voorzien. Mijn indruk is dat dit element soms wordt
onderschat.
Aan de andere kant is 31 procent opgeleid in de paardensector, maar heeft geen
diploma op gebied van therapie of coaching. Ook dat biedt de klant geen
garantie. Door de inzet van paarden komen er vaak diepliggende emoties naar
boven, waarmee wel op de juiste manier moet worden omgegaan. Als daarvoor
onvoldoende deskundigheid in huis is, kan het leed berokkenen. Een goede coach
oordeelt zelf nooit, maar stelt vragen naar aanleiding van wat het paard laat
zien, zodat de klant zijn eigen conclusies kan trekken ten aanzien van de
hulpvraag.
Risico voor aanbieders
Doordat er geen richtlijnen en certificering is, lopen aanbieders een risico. Ze
kunnen aansprakelijk worden gesteld als er iets mis gaat. Hoe ga je je
deskundigheid aantonen als je geen diploma op paardengebied čn op coachings- of
therapeutisch gebied hebt? Ik vind dat de risico’s vaak worden gebagatelliseerd.
Rijden wordt vaak als grootste risico gezien door aanbieders, maar ook als
alleen grondwerk wordt gedaan kunnen zich genoeg andere gevaarlijke situaties
voordoen. Ook voor de paarden is uit welzijnsoogpunt behoefte aan richtlijnen.
Er wordt wel steeds gezegd dat men rekening houdt met ze, maar ik heb met eigen
ogen gezien dat de interpretatie daarvan verschilt, soms ook uit onkunde.
Ik denk dat Stichting Aaizoo de aangewezen instantie is om criteria te
omschrijven. Dat kan consumenten een houvast bieden. Daarnaast zou een keurmerk
en een beroepsvereniging wenselijk zijn. Aaizoo is neutraal, werkt zonder
winstoogmerk en is een goede gesprekspartner voor de overheid. De overheid zit
om criteria te springen. Er zijn wel bedrijven die nu met een certificering
schermen, maar dat is dan een zelf gedeponeerd handelsmerk. Een slager die zijn
eigen vlees keurt, al geeft het wel aan dat er behoefte is aan een keurmerk.
Ik zie ook een mogelijkheid voor Erkennen Verworven Competenties. Mensen met
veel ervaring, maar zonder diploma’s, leggen dan een examen af waarmee ze een
officiële erkenning kunnen krijgen. Wie niet aan de eisen voldoet, valt vanzelf
door de mand. Ik denk dat er binnen nu en vijf jaar een grote stap wordt
gemaakt. Die is in mijn ogen dringend nodig. Je hoort er weinig van, maar er is
heus al eens wat misgegaan.
Er was tot mijn verrassing veel animo om mee te werken aan mijn onderzoek. In
tegenstelling tot het buitenland, waar ook dergelijke inventariseringen lopen.
Vervolgonderzoek naar de kwaliteit is nodig. Dan zal het kaf zich van het koren
scheiden. Uit de reactie op mijn onderzoek blijkt dat de aanbieders dat zelf ook
belangrijk vinden. En een peiling onder de consumenten, hoe zij het hebben
ervaren is nodig, als we dit werkveld verder willen professionaliseren.
Annet Geerling is cum laude afgestudeerd in de toegepaste psychologie naar
aanleiding van haar rapport ‘Het paard als partner, een exploratief onderzoek
naar paardondersteunde interventies in therapie, coaching en training’.
Deze opinie verscheen woensdag 20 juli 2011 in De
Paardenkrant
| |
...................................
|
